Asertywność i stawianie granic – szkolenie dla firm
Mówię jasno. Dbam o siebie. Szanuję Ciebie.
Czy potrafisz powiedzieć „nie”, kiedy naprawdę myślisz „nie”?
Czy umiesz jasno powiedzieć, czego potrzebujesz, zamiast liczyć, że druga osoba sama się domyśli?
Czy potrafisz postawić granicę komuś, kogo lubisz? Przełożonemu? Klientowi? Współpracownikowi, z którym jutro znów usiądziesz przy jednym stole?
I wreszcie: czy potrafisz zadbać o siebie bez atakowania drugiego człowieka i bez poczucia winy, że w ogóle masz własne potrzeby?
Właśnie o tym jest moje szkolenie z asertywności i stawiania granic.
Nie o tym, jak zawsze postawić na swoim.
Nie o tym, jak nauczyć się mówić „nie” na wszystko.
I zdecydowanie nie o tym, jak wygrywać rozmowy.
Asertywność jest dla mnie czymś znacznie dojrzalszym.
To umiejętność jasnego komunikowania swoich potrzeb, oczekiwań i granic przy jednoczesnym uznaniu, że drugi człowiek również ma swoje potrzeby.
Mogę zadbać o siebie i jednocześnie szanować Ciebie. Jedno nie wyklucza przecież drugiego.
„Ludzie, którzy kochają siebie, nie pozwalają innym na złe traktowanie.”
Brené Brown
Granice nie są murem
Czasami słyszę:
„Muszę nauczyć się stawiać ludziom granice”.
I zatrzymuję się przy tym zdaniu.
Bo granice nie powinny być karą dla innych. Nie są też murem, który mamy zbudować wokół siebie, żeby nikt nie mógł się do nas zbliżyć.
Granice pomagają nam powiedzieć:
- na co się zgadzam,
- na co się nie zgadzam,
- czego potrzebuję,
- co jest dla mnie ważne,
- co mogę zrobić,
- a czego już nie chcę lub nie jestem w stanie brać na siebie.
Trudność zaczyna się często dużo wcześniej niż w momencie, w którym ktoś przekracza naszą granicę.
Czasem sami jej wcześniej nie nazwaliśmy. Zgadzamy się kolejny raz zostać po godzinach, mimo że nie możemy. Przejmujemy zadanie, które nie należy do nas. Milczymy podczas spotkania, chociaż mamy zupełnie inne zdanie. Mówimy „nic się nie stało”, kiedy właśnie bardzo dużo się stało.
A później pojawia się frustracja. Do drugiego człowieka. Do organizacji. Czasami również do siebie. Dlatego podczas tego warsztatu nie uczymy się wyłącznie kilku gotowych formułek.
Najpierw potrzebujemy wiedzieć, gdzie właściwie przebiegają nasze granice.
Czym jest asertywność w pracy?
Asertywność w pracy oznacza możliwość jasnego i odpowiedzialnego komunikowania swojego stanowiska bez uciekania ani w uległość, ani w agresję.
To między innymi umiejętność powiedzenia:
„Nie zgadzam się”.
„Potrzebuję więcej informacji, zanim podejmę decyzję”.
„Nie jestem w stanie zrealizować tych trzech zadań jednocześnie. Proszę ustalmy priorytety”.
„Ten sposób prowadzenia rozmowy mi nie odpowiada”.
„Rozumiem Twoją perspektywę. Moja jest inna”.
„Nie mogę tego zrobić w tym terminie”.
Proste zdania?
Na papierze – bardzo. W prawdziwej organizacji, w której są emocje, hierarchia, zależności, presja wyniku i obawa przed konsekwencjami już niekoniecznie.
Dlatego asertywności warto doświadczać i ćwiczyć, a nie tylko o niej słuchać.
Dlaczego tak trudno stawiać granice w pracy?
Czasami nie mówimy „nie”, ponieważ boimy się, że ktoś uzna nas za niezaangażowanych.
Nie wyrażamy odmiennej opinii, bo przy stole siedzi dyrektor.
Nie reagujemy na przekroczenie granicy, ponieważ nie chcemy zostać nazwani „trudnymi”.
Bierzemy kolejne zadanie, bo przecież „ktoś musi”.
Zgadzamy się na rozmowę w nieodpowiednim tonie, bo klient jest ważny.
Albo przez lata nauczyliśmy się, że dobry pracownik powinien przede wszystkim dawać radę.
Tylko że ciągłe dawanie rady ma swoją cenę.
Dlatego podczas szkolenia przyglądamy się nie tylko temu co powiedzieć, ale również temu, co sprawia, że tak trudno nam to powiedzieć.
Asertywność nie oznacza braku empatii
To dla mnie szczególnie ważne.
Można być empatycznym i stawiać granice.
Można rozumieć trudną sytuację drugiego człowieka i nadal powiedzieć „nie”.
Można wspierać i nie ratować.
Można być ciepłym liderem i jednocześnie jasno określać oczekiwania.
Można nie zgadzać się z kimś bez odbierania mu szacunku.
Dojrzała komunikacja nie polega przecież na tym, że wszyscy zawsze są zadowoleni.
Polega na tym, że potrafimy rozmawiać również wtedy, kiedy nasze potrzeby, interesy i perspektywy są różne.
Co obejmuje szkolenie z asertywności i stawiania granic?
Program każdorazowo dopasowuję do potrzeb organizacji i grupy uczestników. Podczas warsztatu możemy pracować między innymi nad:
1. Asertywność bez mitów
Czym naprawdę jest postawa asertywna?
Czym różni się od uległości i agresji?
Czy osoba spokojna i cicha może być bardzo asertywna?
Dlaczego asertywność nie oznacza mówienia wszystkiego, co myślimy?
2. Moje granice, czyli właściwie jakie?
Jak rozpoznawać własne potrzeby i sygnały, że ktoś przekracza naszą granicę?
Dlaczego czasami orientujemy się, że było „za dużo” dopiero wtedy, kiedy jesteśmy już źli, zmęczeni albo sfrustrowani?
Jak komunikować granicę wcześniej, zamiast czekać do momentu wybuchu?
3. Jak mówić „nie” bez poczucia winy?
Będziemy ćwiczyć odmawianie w realnych sytuacjach zawodowych.
Bez tłumaczenia się przez dziesięć minut.
Bez agresji.
Bez wymyślania wymówek.
I bez automatycznego „dobrze, zrobię”, kiedy całe nasze ciało mówi coś zupełnie innego.
4. Jak jasno komunikować potrzeby i oczekiwania?
„Przecież powinien się domyślić” jest jednym z mniej skutecznych modeli komunikacyjnych.
Dlatego pracujemy nad tym, jak mówić konkretnie:
– czego potrzebuję,
– czego oczekuję,
– co mi nie odpowiada,
– na co się umawiam,
– a gdzie przebiega moja granica.
5. Asertywność wobec przełożonego
Czy można powiedzieć szefowi „nie”?
Można.
Znacznie ważniejsze pytanie brzmi: jak to zrobić?
Pracujemy nad sytuacjami, w których pojawia się różnica stanowisk, nierealny termin, nadmiar obowiązków, presja albo potrzeba zakwestionowania decyzji z szacunkiem do roli i jednocześnie bez rezygnowania z własnego głosu.
6. Asertywny manager czyli granice bez budowania dystansu
Lider także potrzebuje granic.
Nie potrzebuje być dostępny zawsze. Nie potrzebuje rozwiązywać każdej trudności zespołu.
Nie potrzebuje zgadzać się na każde oczekiwanie tylko dlatego, że chce być „dobrym szefem”.
Podczas warsztatu możemy pracować nad stawianiem oczekiwań, egzekwowaniem ustaleń, dawaniem feedbacku, odmawianiem oraz prowadzeniem rozmów, po których relacja nadal może istnieć.
7. Krytyka, feedback i odmienne zdanie
Jak reagować, kiedy ktoś nas krytykuje?
Jak oddzielić informację, która może być dla nas wartościowa, od sposobu jej przekazania?
Jak nie wchodzić automatycznie w obronę?
I jak samemu przekazywać trudny komunikat, żeby był konkretny, ale nie raniący?
8. Presja, manipulacja i przekraczanie granic
Co zrobić, kiedy spokojne „nie” nie wystarcza?
Jak reagować na wywieranie presji, wzbudzanie poczucia winy czy wielokrotne próby przesuwania wcześniej ustalonej granicy?
Jak pozostać przy swoim komunikacie bez konieczności prowadzenia godzinnej dyskusji?
9. Emocje w asertywnej komunikacji
Asertywność nie wymaga wyłączenia emocji.
Wręcz przeciwnie, warto umieć zauważyć, co nam komunikują.
Będziemy przyglądać się temu, co dzieje się z nami w trudnych rozmowach i jak odzyskać możliwość świadomego reagowania zamiast działania wyłącznie pod wpływem napięcia.
10. Praktyka, praktyka i jeszcze raz praktyka
Pracujemy na przykładach, scenkach i realnych sytuacjach uczestników.
Bo można doskonale znać teorię asertywnej komunikacji i nadal zaniemówić w poniedziałek o 9:15, kiedy szef mówi:
„Mam dla Ciebie tylko jedno małe dodatkowe zadanie…”.
I właśnie ten poniedziałek interesuje mnie najbardziej.
Dla kogo jest szkolenie?
Szkolenie z asertywności i stawiania granic może zostać przygotowane między innymi dla:
- managerów i liderów
- zespołów HR i People & Culture
- specjalistów i ekspertów
- zespołów sprzedażowych i obsługi klienta
- osób pracujących w środowisku dużej presji i wielu oczekiwań
- całych zespołów, które chcą poprawić jakość codziennej komunikacji
Zakres każdorazowo dopasowuję do grupy.
Bo asertywność managera będzie miała trochę inne oblicze niż asertywność pracownika, HR-owca czy osoby pracującej bezpośrednio z klientem.
Co uczestnicy wyniosą ze szkolenia?
Po warsztacie uczestnicy będą lepiej potrafili:
- rozpoznawać własne granice i potrzeby
- jasno komunikować swoje stanowisko
- odmawiać bez niepotrzebnego poczucia winy
- wyrażać odmienne zdanie w sposób konstruktywny
- formułować oczekiwania zamiast liczyć na domysły
- reagować na próby przekraczania granic
- prowadzić trudne rozmowy spokojniej i bardziej świadomie
- odróżniać asertywność od agresji i uległości
- budować relacje oparte na większej odpowiedzialności po obu stronach
Nie obiecuję, że po szkoleniu każda trudna rozmowa stanie się łatwa.
Chcę natomiast, żeby uczestnicy mieli więcej narzędzi i odwagi, aby jej nie unikać.
Jak pracuję?
Przed warsztatem rozmawiam z klientami o tym, z czym naprawdę mierzy się organizacja.
Czy trudnością jest przeciążenie?
Trudność w odmawianiu?
Unikanie konfliktów?
Brak otwartości wobec przełożonych?
Managerowie, którzy chcąc być empatyczni, przejmują odpowiedzialność za cały zespół?
A może komunikacja jest „miła”, tylko nikt nie mówi sobie tego, co naprawdę trzeba powiedzieć?
Na tej podstawie dopasowuję ćwiczenia oraz przykłady.
Podczas szkolenia jest miejsce na wiedzę, jednak przede wszystkim na doświadczanie, rozmowę, ćwiczenie i feedback.
Bo asertywność jest kompetencją.
A kompetencji nie rozwija się od samego oglądania slajdó
Asertywność w pracy – pytania, które słyszę najczęściej podczas szkoleń
Czy asertywność oznacza umiejętność mówienia „nie”?
To jeden z jej elementów, jednak zdecydowanie nie całość. Asertywność obejmuje także komunikowanie potrzeb i oczekiwań, wyrażanie opinii, reagowanie na krytykę, proszenie, stawianie granic czy prowadzenie rozmów w sytuacji różnicy zdań. W ofertach szkoleniowych i programach rozwojowych te kompetencje są dziś często rozwijane łącznie.
Czy można być asertywnym i jednocześnie empatycznym?
Tak. Właśnie o to chodzi w dojrzałej asertywności, o zadbanie o własne prawa i potrzeby nie wymaga odbierania ich drugiemu człowiekowi.
Jak nauczyć się stawiać granice w pracy?
Pierwszym krokiem jest zauważenie własnych potrzeb i rozpoznanie sytuacji, w których granica jest przekraczana. Kolejnym, nauczenie się jasnego komunikowania swojego stanowiska i reagowania, gdy pierwszy komunikat nie zostaje uszanowany. Dlatego podczas szkolenia dużo pracujemy na rzeczywistych sytuacjach zawodowych.
Czy można odmówić przełożonemu i nadal zachować dobrą relację?
Tak. Asertywna odmowa nie potrzebuje być buntem ani atakiem. W środowisku zawodowym szczególnie ważne są sposób komunikowania, kontekst, argumentacja oraz gotowość do rozmowy o priorytetach i możliwych rozwiązaniach.
Czy szkolenie może być przygotowane tylko dla managerów?
Tak. W takim wariancie większy nacisk kładziemy na stawianie granic w roli lidera, jasne komunikowanie oczekiwań, trudne rozmowy, egzekwowanie ustaleń oraz pomaganie bez przejmowania odpowiedzialności za innych.
Chcesz zbudować w swoim zespole więcej odwagi do mówienia wprost?
Jeżeli widzisz, że ludzie w Twojej organizacji mają trudność z odmawianiem, stawianiem granic, komunikowaniem oczekiwań albo prowadzeniem rozmów wtedy, kiedy pojawia się różnica zdań – zapraszam, porozmawiajmy.
Przygotuję szkolenie z asertywności i stawiania granic dopasowane do realnych sytuacji Twojego zespołu.
Porozmawiajmy o szkoleniu dla Twojej organizacji.